سیزده آبان ماه روز دانش آموز و روز مبارزه با استکبار جهانی یاد آور سه واقعه مهم است:

-تبعید امام خمینی(ره) به ترکیه به دست رژیم پهلوی در سیزده آبان 1343:

کاپیتولاسیون یا حق قضاوت کنسولی که ریشه در استعمار دارد به اتباع بیگانه داده می شود و آنها را از شمول قوانین کشور مصون و مستثنی می سازد.کاپیتولاسیون در ایران طی معاهده ترکمچای به اتباع روسی داده شد و بعلت ضعف دولت قاجار دیگر کشورهای بیگانه نیز آن را کسب نمودند که در سال 1306 طی فشار افکار عمومی و فضای حاکم بر روابط بین الملل بعد از جنگ جهانی اول لغو گردید اما هنوز بیش از سه دهه از لغو آن نگذشته بود که دولت محمدرضا پهلوی دوباره کاپیتولاسیون را بازگرداند.کابینه اسدالله علم در سیزدهم مهر سال 1342، به دستور شاه، پیشنهاد آمریکا مبنی‌بر اعطای مصونیت قضایی به اتباع آمریکایی را به صورت یک لایحه قانونی در هیئت دولت تصویب کرد.

هنگامی که خبر تصویب این قانون به امام خمینی (ره) رسید ایشان به شدت به رسوا سازی این اقدام ننگین دولت پهلوی پرداخت و در 4 آبان ماه 1342 طی نطقی تاریخی اینگونه فرمودند:

« ... دولت با کمال وقاحت از این امر ننگین طرفداری کرد، ملت ایران را از سگ‌های آمریکایی پست‌تر کردند.

اگر چنانچه کسی یک سگ آمریکایی را زیر بگیرد، بازخواست از او می‌کنند؛‌ اگر شاه ایران یک سگ آمریکایی را زیر بگیرد بازخواست می‌کنند و اگر چنانچه یک آشپز آمریکایی شاه ایران را زیر بگیرد، مرجع ایران را زیر بگیرد، بزرگترین مقام ایران را زیر بگیرد، هیچ کس حق تعرض ندارد...»

دولت شاه که نمیتوانست امام (ره) را آرام کند تصمیم به تبعید ایشان گرفت.در شب 13 آبان 1343، صدها کماندو به همراه مزدوران ساواک به منزل امام در قم حمله‌ور شدند ایشان را دستگیر و به تهران منتقل کردند و سپس با یک هواپیمای نظامی ایشان را به ترکیه تبعید کردند.

-شهادت دانش آموزان و دانش جویانی که در اعتراض به حکومت پهلوی در 13 آبان 1357 که در زمین چمن دانشگاه تهران اجتماع کرده بودند.ابتدا ماموران چند گلوله اشک آور به طرف اجتماع آنها پرتاب کردند که اعتراض جوانان و نوجوانان به حکومت پهلوی همچنان ادامه یافت سپس ماموران آنها را به گلوله بستند و 56 نفر را به شهادت و صدها نفر را مجروح نمودند.

حضرت امام خمینی(ره) در پیامی به همین مناسبت فرمودند: «... عزیزان من صبور باشید، که پیروزی نهایی نزدیک است و خدا با صابران است ... ایران امروز جایگاه آزادگان است... من از این راه دور، چشم امید به شما دوخته‌ام ... صدای آزادی‌خواهی و استقلال‌طلبی شما را به گوش جهانیان می‌رسانم.»

به خاطر گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان دانش‌آموز، این روز در تاریخ انقلاب اسلامی به نام روز دانش‌آموز نام‌گذاری شده است.

تسخیر لانه جاسوسی در 13 آبان ماه 1358 و روز مبارزه با استکبار جهانی:

دانشجویان از چند دانشگاه تهران،پلی تکنیک،صنعتی شریف،شهید بهشتی و ... در این روز گرد هم آمدند و با راه پیمایی به طرف سفارت امریکا آن را علیرغم مقاومت محافظین و امریکایی به تصرف کامل در آوردند.امریکایی در هنگام تسخیر لانه جاسوسی مشغول از بین بردن اسناد محرمانه دخالتهای خود در کشور ایران بودند نتوانستند همه آنها را از بین ببرند و این اطلاعات چاپ و در اختیار عموم قرار داده شد و مردم مقابل سفارتخانه امریکا که لانه جاسوسی این کشور بود تجمع نمودند و ضمن حمایت از اقدام دانشجویان اعتراض خود را به اقدامهای امریکا اعلام نمودند.

امام خمینی (ره) نیز این حرکت را انقلاب دوم و بزرگتر از انقلاب اول نامید.

امریکا که از این اقدام خشمگین بود شروع به فشار بر مجامع بین المللی برای ایجاد جو تبلیغاتی علیه دانشجویان مسلمان و ایران نمود.در 20 مهر 1359 نیز روابط سیاسی خود را بطور کامل با ایران قطع نمود.امریکایی ها از این اقدام تحت فشار بودند به دستور کارتر رئیس جمهور وقت امریکا دست به عملیات نظامی زدند که در این عملیات در طبس با شکست مواجه شد.

امام خمینی (ره) پس از این شکست امریکا فرمودند:

آیا جز این بود که یک دست غیبی در کار است؟ چه کسی هلی کوپترهای آقای کارتر را ساقط کرد؟ ما ساقط کردیم؟ شن‌ها ساقط کردند. شن‌ها مأمور خدا بودند، باد مأمور خداست