روزهای محرم و عاشورای حسینی (ع) بهترین زمان افشای جنایات رژیم پهلوی توسط روحانیون برای مردم بود.ساواک که از اهمیت محرم با خبر بود بسیاری از وعاظ را احضار و آنها را ملزم کرده بود که در محافل و مجالس:

1-علیه شاه سخنی نگویند 2-علیه اسرائیل مطلبی نگویند 3-مرتب به مردم نگویند که اسلام در خطر است

امام خمینی (ره) در نشستی با مراجع و علمای قم پیشنهاد کرد در روز عاشورا و عزاداری حسینی(ع) برای مردم در مورد ظلمها و جنایتهای رژیم پهلوی سخنرانی و از آن پرده بردارند.ساعت 4 بعد از ظهر عاشورای 1342 مصادف 13 خرداد،امام خمینی برای سخنرانی ،رهسپار مدرسه فیضیه شدند.

امام خمینی (ره) پس از سخنرانی در مورد وقایع کربلا،حمله دژخیمان شاه به فیضیه را به واقعه کربلا تشبیه و آن را به تحریک اسرائیل دانست و رژیم شاه را دست نشانده اسرائیل خواند.امام خمینی (ره) در مورد التزام ساواک به سخرانی نکردن علیه شاه و اسرائیل و همچنین اینکه نگویند اسلام در خطر است بیان داشتند:

«تمام گرفتاریهای و اختلافات ما در همین سه موضوع است … اگر ما نگوئیم اسلام در خطر است آیا در معرض خطر نیست؟ اگر ما نگوییم شاه چنین و چنان است آیا این طور نیست؟ اگر ما نگوییم اسرائیل برای اسلام و مسلمین خطرناک است آیا خطرناک نیست؟ و اصولاً چه ارتباطی و تناسبی بین شاه و اسرائیل است که سازمان امنیت می گوید از شاه صحبت نکنید، از اسرائیل صحبت نکنید؟ آیا به نظر سازمان امنیت شاه اسرائیلی است؟»

در پی این سخنرانی که به افشاگری رژیم پهلوی نزد مردم پرداخت،در سحرگاه 15 خرداد 1342 امام در منزل خود توسط رژیم پهلوی دستگیر و ابتدا در یک سلول انفرادی و سپس به یک پادگان که تحت مراقبت کامل بود منتقل نمود.

مردم که در اولین ساعات روز از بازداشت امام مطلع شدند در قم،تهران،ورامین،مشهد و شیراز دست به اعتراض زدند و شعارهایی علیه شاه و در حمایت از امام خمینی (ره) سردادند.سربازان نظامی به روی مردم آتش گشودند و تظاهرات مردم تا دو روز بعد ادامه یافت.هزاران نفر از مردم کشته و مجروح شدند و در اقدامی فجیع ،دهقانان کفن پوش ورامینی که در حمایت از امام عازم تهران بودند در سر پل باقرآباد توسط نظامیان و با سلاح های سنگین قتل عام شدند.

با فشار علما و اعتراضهای مردم ،امام پس از دو ماه از پادگان نظامی به منزلی در شمال تهران منتقل شد.یک روز بعد از این انتقال ،مغازه داران در تهران و شهرستانها به مناسبت آزادی نسبی امام بر سردر مغازه های خود پرچم نصب کردند و چراغی نموده و به مردم شیرینی دادند.

روزنامه ها یک روز بعد انتقال امام به این منزل یعنی در 12 مرداد ماه به دستور ساواک در روزنامه های کثیرالانتشار سعی کردند نشان دهند که این انتقال به دلیل تفاهمی بوده که میان امام و نظامیان صورت گرفته که بعدا امام این موضوع را رد کردند.