شب یلدا یا شب چله از کهن ترین جشنهای ایرانی می باشد و آخرین شب پاییز و شروع زمستان است.یلدا بلند ترین شب سال می باشد و با شروع زمستان ،طول روزها در نیم کرده شمالی بیشتر می شود که آغاز انقلاب زمستانی است.

زمان یلدا از غروب آفتاب 30 آذر یعنی آخرین روز پاییز تا طلوع آفتاب 1 دی ماه یعنی اولین روز زمستان است.

یلدا واژه ای سریانی به معنی زایش و تولد است.

یلدا شب اول زمستان یا جدی و شب آخر پاییز یا قوس می باشد.

در شب یلدا خانواده های ایرانی با تهیه شام و انواع میوه ها که معروفترین آنها در این شب هندوانه است شب را پشت سر می گذرانند و به قصه گویی و گرفتن فال از دیوان حافظ می پردازند.

مردم قدیم که شغل اصلی کشاورزی داشتند به تغییرات زمان و گذر روز و شب پی بردند و اینکه برخی روزها بلند و برخی کوتاه تر هستند و ... و اینگونه فعالیتهای خود را با گردش خورشید و تغییر فصلها و روزها تنظیم نمودند.
نور و تابش خورشید نماد نیک و تاریکی نماد اهریمن می باشد از همین رو شب یلدا که پس از آن روزها رو به بلندی و شبها رو به کوتاه شدن می گذارند شب زایش خورشید (مهر) نامیده می شود.در اقوام کهن این زمان شروع سال نیز قرارداده شد.کریسمس نیز اینگونه است و یلدا با جشنهای دیگر اقوام در پایان پاییز و آغاز زمستان شباهت دارد.